www.projecim.com KOMPANZASYON SİSTEMLERİNİN TASARIMI  NASIL YAPILIR? 

 

Giriş
Mevzuat
Tablolar
Teknik Bilgiler
Kuvvet Projeleri
Aydınlatma Projeleri
Eğitim
E-kitaplar
Kompanzasyon
Elektrik Video
Makaleler
Elektrik Tarifeleri
Elektrik Aboneliği
Enerji Tasarrufu
İnternet
Bilgisayar
Fotoğraf Galerisi
İletişim

 

KOMPANZASYON SİSTEMLERİNİN TASARIMI  NASIL YAPILIR?

 

Alternatif akımın endüstride kullanımının yaygınlaşması neticesinde aktif güç yanısıra  reaktif güç kavramında ortaya çıkmıştır.  

Endüksiyon prensibi ile çalışan alıcılar için manyetik alan ve bu alanın oluşumu için reaktif güç gereklidir.  

Omik alıcılar faz gerilimi ile aynı fazda olan aktif akımı çekerler iken endüktif alıcılar aktif akımın yanısıra, manyetik alanların oluşması için faz geriliminden 90° geri fazda reaktif akım çekerler. 

Aktif ve reaktif akım birleşerek görünür (zahiri) akım oluşturur. 

 

 

S   =  Görünür Güç

Q  =  Faz açısı

Uf =  Faz gerilimi olduğunda

Ip =  I.Cosj… (A)   Iq: I Sinj…(A)

I²  =  Ip²+Iq²… (A) 

 

P  = S.Cosj … (W)   Q= S.Sin j …. (VAr)

S² = p² + j² … (VA)

 

Olarak bulunur.

 

Endüktif alıcılar için gerekli reaktif gücün jeneratörlerden temin edilmesi durumunda 

a)      Enerji nakil hatları ve trafoların yüklenmeleri artar

b)      Tesislerdeki toplam gerilim düşümü artar 

Bunun yerine reaktif güç endüktif alıcının yanında üretilir. Bu işlem için  

a)      Dinamik faz kaydırıcıları

b)      Statik faz kaydırıcıları kullanılır.

 

Genelde tercih edilen statik faz kaydırıcılarıdır. Kayıpları son derece az bakım gerektirmeyen az yer kaplayan ve değişik güçlerde kolaylıkla temin edilebilen statik faz kaydırıcılarına kondansatör de denilmektedir. 

Reaktif güç ihtiyacını tespit edebilmek, sistemin zahiri ve gücünü ve bu güce ait güç katsayısını ve yükseltilmek istenen güç katsayısını bilmek gerekir.  

Şartname gereği yükseltilmek istenen güç katsayısı  Cos j² 0,95 ile 1 arası değerde olması gerekir. Bu sınırlar aşılırsa ceza uygulanır.  

Güç katsayısını Cos j² değerine ulaştıracak kondansatör gücü için iki yol uygulanır.  

a)      Aktif güç sabit tutulur görünür güç  arttırılır

b)      Görünür güç sabit tutulup aktif güç arttırılır 

Gerekli kondansatör gücü 

Qc = Pı-P2  veya Qc = Pı (tan jı- j2) …. kVAr  olarak bulunur.  

Örneğin:  Kurulu bir tesiste wattmetreden ölçülen aktif güç 1000 kw tır. Cosinüs fimetre 0,7 göstermektedir. Kompanzasyon sonrası güç katsayısı 0,95  yapılmak isteniyor. 

Çekilen görünür güç  

S1 = Pı         =  1000 kW        = 1428,5 kVA

        Cosj1             0,7  

Çekilen reaktif güç 

Q1 = Ö (Sı² - Pı²)        =  Ö 1428,5² - 1000²   = 1020,2 kVAr 

Aktif güç sabit tutulursa Cosj = 0,95 için yeni görünür güç 

S2 = Pı         = 1000 kW      = 1052,6 kVAr

        Cosj1         0,95              

Yeni Reaktif Güç 

Q2² = Ö (S2² - Pı²)    = Ö(1052,6²-1000²)    = 328,5 kVAr 

Gerekli kondansatör gücü 

Qc = Qı-Q2     Qc=1020,2-328,5 = 691,7 kVAr 

Görünür güçsabit tutulup aktif güçte arttırılabilir. 

Örnekte Cosj1 =  0,7  Pı = 1000 kW Sı = 1428,5 kVA olarak bulunmuştu. Cosj = 0,95 için  

Yeni aktif güç

P2 = Sı Cosj2 = 1428,5x0,95=1357 kW 

Yeni reaktif güç

Q2² = S2²-P2²      Q2 = 1428,5²-1357 P2 =446,27 kVAr

Gerekli kondansatör gücü

Qc = Qı-Q2

Qc = 1020,2 – 446,27

Qc =  573,93 kVAr

 

Kompanzasyon yapılacak tesisler 

a)      Proje aşamasındadır.

b)      Çalışır vaziyettedir 

Tesis proje aşamasında olduğu zaman güç katsayısı 0,7 olarak dikkate alınır Gerekli kondansatör gücü Qc=Px0,67 kVAr  olarak bulunur.

İşletmede olan tesisler için 

a)      Ampermetre, Voltmetre ve Cosinüsfimetre var ise

S= Ö (3) Uh.Ih       P= S. Cosj Q² = S²-P²

Qc= Q-(Px tg Q2) ….. kVAr  ile bulunur. 

b) Ampermetre, Voltmetre ve bir aktif sayaç var ise

S= Ö (3) Uh.I        P= saatteki led yanma sayıs      Q² = S²-P²     

                                   ledin yanma sabitesi

Qc= Px(tgQ1-tg Q2) …… kVAr  olarak bulunur

 

c) Tesiste aktif ve reaktif sayaç var ise

 

Sayaç sabiteleri ve saatteki tur sayısı dikkate alınıp P ve Q güçleri bulunur.

 

Qc= Q-P.tg Q2 ……. kVAr 

 

d) Aktif, reaktif sayacın olduğu işletmeye işletme süresi belirli aktif ve reaktif tüketim faturası geliyor ise;

 

Qc = Aktif Tüketim – Reaktif tüketim x tg Q2)  …… kVAr 

                               İşletme Süresi

 

Alıcılar üç şekilde kompanze edilebilir.

 

a. Bireysel       b. Grup       c. Merkezi

 

Bireysel  kompanzasyonda transformatörler ve motorlar gibi sürekli işletmede bulunan alıcılar  tek tek kompanze edilebilir. Müşterek bir anahtar alıcı ile beraber kondansatörü devreye alır  veya çıkartır.

 

Asenkron motorlar kompanze edilecekse motorun başta çalışma kriterleri göz önüne alınır.

 

Gerekli kondansatör gücü Qc=0,9x Ö (3) x Un.Io ….. kVAr 

 

Transformatörlerin bireysel kompansazyonunda trafo gücünün %3-5 i arası değerde kondansatör kullanılır.

 

Grup kompanzasyonunda tüketici sayısının fazla olduğu tesislerde müşterek bir Kompanzasyon yapmak yararlı sonuçlar verir. Ancak bir deşarj direnci ile anahtarlar topraklanmalıdır.

 

Merkezi Kompanzasyon alıcı sayısının fazla ve alıcıların değişik zamanlarda devreye girdiği yerlerde tercih edilir.  Bunun için akım trafosu, Kontaktör, reaktif röle  kullanılır. Merkezi kompanzasyonda gruplardaki  kondansatör değerleri küçükse  çıkar. Yıpranma oranı artar. Ancak hassas ayarlar yapılabilir. Gruplar büyük seçilirse aşırı kompansazyon boy gösterebilir.

 

 

          

            



 

Giriş | KOMPANZASYON NEDİR? | KOMPANZASYON NEDEN GEREKLİDİR? | KOMPANZASYON YAPILMAZ İSE NE OLUR | KOMPANZASYON YAPILMASI ŞART MI? | KOMPANZASYON TEMEL BİLGİLERİ | KOMPANZASYONDA RÖLENİN ÖNEMİ | KOMPANZASYONDA ÖLÇÜM VE ANALİZ | KOMPANZASYON SİSTEMLERİNİN TASARIMI  NASIL YAPILIR?

Bu sitenin son güncelleştirilme tarihi 16/10/07